Incoterms ne yapar, ne yapmaz
Bir Incoterms kuralı üç soruyu yanıtlar: masrafları kim üstlenir, risk hangi noktada alıcıya geçer, ihracat ve ithalat işlemlerini kim yapar.
- Mülkiyetin ne zaman geçtiğini belirlemez; bunu satış sözleşmesi düzenler.
- Ödeme şeklini ve zamanını belirlemez.
- Ayıplı maldan doğan sorumluluğu düzenlemez.
- Taşıma sözleşmesinin yerine geçmez.
Kuralı her zaman bir yer adıyla birlikte yazın: CIF Mersin, FCA Üretici Tesisi gibi. Yer belirtilmeyen bir kural eksiktir ve uyuşmazlığa açıktır.
Her taşıma türü için kurallar
Karayolu, demiryolu, havayolu, denizyolu ve çok modlu taşımada kullanılabilir. Konteyner yüklerinde doğru tercih bu gruptur.
- EXW — İşyerinde teslim
- Satıcı malı kendi tesisinde hazır eder, yüklemez. Yükleme, ihracat işlemleri, taşıma ve ithalat dahil her şey alıcıya aittir. Satıcı için en az, alıcı için en çok yük getiren kuraldır; ihracat beyannamesini alıcı adına düzenlemek pratikte sorun çıkarabildiği için uluslararası işlemlerde genellikle FCA tercih edilir.
- FCA — Taşıyıcıya teslim
- Satıcı malı ihracat işlemlerini tamamlayarak alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim eder. Teslim satıcının tesisinde yapılıyorsa yükleme satıcıya, başka bir yerde yapılıyorsa boşaltma alıcıya aittir. Incoterms 2020 ile alıcının taşıyıcıya 'yüklendi' şerhli konşimento düzenletmesini sağlayan seçenek eklenmiştir.
- CPT — Taşıma ödenmiş teslim
- Satıcı varış yerine kadar taşımayı öder, ancak risk malın ilk taşıyıcıya teslimiyle alıcıya geçer. Masraf ve risk geçiş noktaları farklıdır; sözleşmede ikisini de ayrı yazmak gerekir.
- CIP — Taşıma ve sigorta ödenmiş teslim
- CPT'ye ek olarak satıcı sigorta da yaptırır. Incoterms 2020'de CIP için asgari teminat seviyesi geniş kapsamlı sigortaya (Institute Cargo Clauses A ya da dengi) yükseltilmiştir.
- DAP — Belirlenen yerde teslim
- Satıcı malı varış yerinde, taşıma aracının üzerinde boşaltılmaya hazır biçimde teslim eder. İthalat gümrük işlemleri ve vergiler alıcıya aittir.
- DPU — Belirlenen yerde boşaltılmış teslim
- Satıcı malı varış yerinde boşaltarak teslim eder. Boşaltma yükümlülüğü satıcıda olan tek kuraldır. Incoterms 2020 ile DAT kuralının yerini almıştır ve terminal dışındaki yerlerde de kullanılabilir.
- DDP — Gümrük vergisi ödenmiş teslim
- Satıcı ithalat gümrük işlemleri ve vergiler dahil her şeyi üstlenir. Alıcı için en rahat, satıcı için en riskli kuraldır; satıcının ithalatçı ülkede vergi yükümlülüğü doğurabilir.
Deniz ve iç su yolu taşımacılığına özgü kurallar
Yalnızca dökme yük ve geleneksel gemi yüklemelerinde kullanılmalıdır. Konteyner taşımasında bu kuralları kullanmak, malın terminale teslim edildiği an ile gemiye yüklendiği an arasındaki risk boşluğunu yaratır.
- FAS — Gemi doğrultusunda teslim
- Satıcı malı yükleme limanında geminin yanına bırakır. Yükleme ve sonrası alıcıya aittir.
- FOB — Gemide teslim
- Satıcı malı gemiye yükler; risk mal gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Navlun ve sigorta alıcıya aittir. Hammadde alımlarında en yaygın kullanılan kurallardandır.
- CFR — Masraflar ve navlun ödenmiş teslim
- Satıcı navlunu öder, ancak risk mal gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Sigorta yükümlülüğü yoktur.
- CIF — Masraflar, sigorta ve navlun ödenmiş teslim
- CFR'ye ek olarak satıcı sigorta yaptırır. Incoterms 2020'de CIF için asgari teminat dar kapsamlı sigortadır (Institute Cargo Clauses C ya da dengi); daha geniş teminat istiyorsanız sözleşmede ayrıca belirtmeniz gerekir.
Hangi kuralı seçmeli
- Gümrük ve navlunla uğraşmak istemiyorsanız
- DAP ya da DDP seçin. Teklifi tek kalemde, tesisinize teslim fiyat olarak alırsınız.
- Kendi nakliyecinizle çalışıyorsanız
- FOB ya da FCA seçin. Navlunu siz yönetir, maliyeti kendiniz optimize edersiniz.
- Fiyat karşılaştırması yapacaksanız
- Tüm tedarikçilerden aynı kurala göre teklif isteyin. Farklı kurallarla verilmiş fiyatlar karşılaştırılabilir değildir.
- Konteyner yüklemesi yapıyorsanız
- FOB/CIF yerine FCA/CIP kullanın. Konteynerde mal gemiye değil terminale teslim edilir.
Teklif isterken
Teklif formumuzda teslim şeklini Incoterms 2020 listesinden seçer, teslim yerini yazarsınız. Hangisinin size uygun olduğundan emin değilseniz DAP seçmeniz yeterli: navlun ve gümrük dahil, tesisinize teslim fiyat alırsınız.
Kuralların resmi ve bağlayıcı metni ICC tarafından yayımlanır. Bu sayfa özet niteliğindedir; sözleşmeye esas alınacak yorum için resmi metne başvurun.